قواعد درس دوم
کلمات عربی براساس سه حرف اصلی (ریشه ی کلمات)
ساخته میشوند. این سه حرف نمی توانند جایشان را
باهم عوض کنند و همواره به یک ترتیب می آیند.
این حروف ثابت (حروف اصلی) نامیده می شوند.
برای پیدا کردن حروف اصلی هر کلمه بهترین راه ،
پیدا کردن هم خانواده های آن کلمه است.
مانند: مستضعف ، ضعف ، استضعاف ، ضعیف، که
حروف اصلی آن ها (ض ع ف ) است.
ناصر، منصور، نصر، نصیر که حروف اصلی آن ها
(ن ص ر) است.
در برخی کلمات حروفی غیر از حروف اصلی است
که به آن ها حروف زائد گفته می شود.
نکته: هر یک از کلمات عربی دارای آهنگ و وزن
خاصی هستند که برای تعیین وزن هر کلمه به جای
حرف اصلی آن؛ به ترتیب از حروف (ف ع ل ) استفاده
می کنیم که به حرف اول اصلی ( فاءُ الفعل ) به حرف
دوم اصلی آن،( عین الفعل )و به حرف سوم اصلی
(لامُ الفعل) گفته می شود.
در نَظَرَ به نَ فاءُ الفعل ، به ظَ عین الفعل و به رَ
لامُ الفعل گفته می گویند.
مانند: کاتِب ، شاهِد ، خارج بر وزن فاعل و حرف زائد
آنها ( ا ) است.
نَظیر ، شَهید، عَبید بر وزن فَعیل و حرف زائد آنها (ی)
است.
مَعلوم ، مَنظور ، مَجروح بر وزن مَفعول و حرف زائد
آنها ( م ، و) است.
نکته ی ۱) وزن فاعل ریشه ی سه حرفی را به مفهوم
صفت فاعلی تبدیل می کند.
مانند: وزن نَصَرَ بر وزن فاعل = ناصر (یاری کننده)
نکته ی ۲) وزن مفعول ریشه ی سه حرفی را به مفهوم
صفت مفعولی تبدیل می کند.
مانند: سَمَعَ بر وزن مفعول = مسموع (شنیده شده)
نکته ی ۳) وزن فَعیل ریشه ی سه حرفی را به مفهوم
صفت مطلق تبدیل می کند.
مانند قَدَرَ بر وزن فعیل = قدیر (بسیار توانا)
نکته ی ۲) وزن مفعول ریشه ی سه حرفی را به مفهوم
صفت مفعولی تبدیل می کند.