فعل ماضی
دلالت دارد.
آوردن صورت ها یا صیغه های چهارده گانه ی فعل
به دنبال هم را (صرف کردن) می گویند.
مانند :ذَهبَ، ذَهَبا، ذَهَبوا،ذَهَبَتْ،ذَهَبْتا،ذَهَبْنَ،
ذَهَبَتَ،ذَهَبْتُما، ذَهَبتم،ذَهبتِ،ذَهُبْتما، ذَهَبْتنَّ ،
ذَهَبتُ، ذَهَبنا
همه ی افعال دارای ریشه (حروف اصلی) هستند
و ریشه ی فعل فقط در صیغه ی شماره یک
فعل ماضی است،یعنی مفرد مذکر غایب.
مانند: ذَهَبَ
اولین صیغه ی فعل ماضی یعنی مفرد مذکر غایب
بروزن (فَعَلَ) می باشد.
مانند : ذَهَبَ (رفت) حَمَلَ (حمل کرد)
هر فعلی با ضمیرمخصوصی صرف می شود که
گاهی اوقات جدا(منفصل) و گاهی اوقات پیوسته
(متصل) است.
ضمیرمنفصل صیغه ی مفرد مذکر غایب (هو)
می باشد.
مانند: هو ذَهَبَ
ضمیر متصل صیغه ی مفرد مذکر غایب برای اسم
(ـه) می باشد.
مانند: هو ذَهَبَ بَیته.(اوبه خانه اش رفت).
اگربه اولین صیغه ی فعل ماضی( تْ)اضافه کنیم
فعل مفرد مؤنث غایب ساخته می شود.
این فعل بر وزن (فَعَلَتْ)می باشد.
مانند: ذَهَبَتْ
ضمیر منفصل برای صیغه ی مفرد مؤنث غایب (هی)
می باشد.
مانند : هی ذَهَبَتْ
ضمیر متصل به اسم برای صیغه ی مفرد مؤنث غایب
(ها) می باشد.
مانند :هی ذَهَبَتْ الی بَیتَها.( او به خانه اش رفت )
علامت فعل ماضی در صیغه ی مثنی مذکر غایب
(ا) می باشد و بروزن (فَعَلا) می آید .
مانند: ذَهَبا
علامت فعل ماضی در صیغه ی مثنی مؤنث غایب
(تا) می باشد و بروزن (فَعَلتا) می آید.
مانند: ذَهَبتا
ضمیر منفصل برای صیغه های مثنی مذکر غایب و
مثنی مؤنث غایب (هُما) می باشد.
مانند : هُما ذَهَبا هُما ذَهَبتا
ضمیر متصل به اسم برای صیغه های مثنی مذکر
غایب ومثنی مؤنث غایب (ـهُما)می باشد.
مانند: هُما ذَهَبا الی بَیتَهُما
هُما ذهبتا الی بَیتَهُما
علامت فعل ماضی در صیغه ی جمع مذکر غایب
(وا) می باشد وبروزن (فَعَلوا) می آید
مانند: ذَهَبوا
ضمیر منفصل برای صیغه های جمع مذکر غایب
(هُم)میباشد.
مانند: هُم ذَهَبوا
ضمیر متصل به اسم برای صیغه های جمع مذکر
غایب(ـهُم) میباشد.
مانند: هُم ذَهَبوا الی بیتهم
علامت فعل ماضی در صیغه ی جمع مؤنث غایب
(نَ) می باشد وبر وزن (فَعَلْنَ) می آید.
مانند: ذَهَبْنَ
ضمیر منفصل برای صیغه های جمع مؤنث غایب
(هُنَّ) میباشد.
مانند : هُنَّ ذَهَبْنَ
ضمیر متصل به اسم برای صیغه های جمع مؤنث
غایب (ـهُنَّ) می باشد.
مانند : هُنَّ ذَهَبْنَ الی بَیتَهُنَّ
ضمیر منفصل برای صیغه های جمع مؤنث غایب
(هُنَّ) میباشد.
مانند : هُنَّ ذَهَبْنَ
ضمیر متصل به اسم برای صیغه های جمع مؤنث
غایب(ـهُنَّ) می باشد.
مانند : هُنَّ ذَهَبْنَ الی بَیتَهُنَّ
اگردر ماضی به آخر مفرد مذکرغایب ضمیر (تَ) را
اضافه کنیم، فعل ماضی مفرد مذکر مخاطب ساخته
می شود. این فعل بروزن (فَعَلْتَ) می آید.
مانند :ذَهَبْتَ
ضمیر منفصل صیغه ی مفرد مذکر مخاطب (اَنتَ)
می باشد.
مانند: اَنتَ ذَهبْتَ
ضمیر متصل صیغه ی مفرد مذکر مخاطب (ـکَ)
می باشد.
مانند: اَنتَ ذَهبْتَ الی بَیتِکَ
اگربه حروف اصلی علامت(تِ) را اضافه کنیم، فعل
ماضی مفرد مؤنث مخاطب ساخته می شود.
این فعل بر وزن (فَعَلْتِ) می آید.
مانند :ذَهَبْتِ
ضمیر منفصل صیغه ی مفرد مؤنث مخاطب
(اَنتِ) می باشد.
مانند:اَنتِ ذَهبْتِ
ضمیر متصل صیغه ی مفرد مؤنث مخاطب (ـکِ)
می باشد.
مانند: اَنتِ ذَهبْتِ الی بَیتِکِ
به طور کلّی فعل هایی که به (تَ) ختم می شوند
فعل ماضی مفردمذکر مخاطب و فعل هایی که به
(تِ) ختم می شوند،فعل ماضی مفرد مؤنث مخاطب
هستند.
(یا) ،(اَیُّها) و(اَیُتِّها) علامت های مخاطب هستند.
یعنی هر گاه این علامت ها در جمله ای باشد،فعل
آن جمله مخاطب نوشته می شود.
مثال 1) اَیُّها الطالبُ ! هَلْ کَتَبْتَ التمریناتِ.
مثال2) اَیُتِّها المُعَلِّمَة ! هَلْ اَ خَذْتِ تِلکَ الرِسالَةَ.
یکی های دیگراز علامت های مخاطب وجود کلمه ی
( قَدْ ) در جمله است. یعنی هرگاه این علامت در
جمله ای باشد، فعل آن جمله مخاطب نوشته
می شود.
مانند: الطِفلَةُ قَد حَفَظتِ الکُتُب.
علامت فعل ماضی در صیغه های مثنی مذکر مخاطب
و مثنی مؤنث مخاطب (تُما) می باشد وبروزن
(فَعَلْتُما) می آید.
مانند: ذَهَبتُما
ضمیر منفصل صیغه ی متکلم وحده(انا) می باشد.
مانند: اَنا ذَهَبْتُ
ضمیر متصل صیغه ی متکلم وحده (ـی) می باشد.
مانند: اَنا ذَهَبْتُ الی بَیتی
ضمیر منفصل در صیغه های مثنی مذکرمخاطب
و مثنی مؤنث مخاطب (انتما) میباشد.
مانند : اَنتُما ذَهَبْتُما
ضمیر متصل صیغه های مثنی مذکر مخاطب و
مثنی مؤنث مخاطب (ـکُما) می باشد.
مانند : اَنتُما ذَهَبْتُما الی بَیتَکُما
علامت فعل ماضی در صیغه ی جمع مذکر مخاطب
( تُم ) می باشد وبر وزن (فَعَلْتُم) می آید.
مانند :ذَهَبْتُم
ضمیر منفصل در صیغه ی جمع مذکر مخاطب( اَنْتم)
می باشد.
مانند: اَنْتُم ذَهَبْتُم
ضمیر متصل صیغه ی جمع مذکر مخاطب(ـکُم)
می باشد.
مانند:اَنْتُم ذَهَبْتُم الی بَیتَکُم
علامت فعل ماضی در صیغه ی جمع مؤنث مخاطب
( تُنَّ ) می باشد و بر وزن( فَعَلتُنَّ ) می آید.
مانند:ذَهَبتُنَّ
ضمیر منفصل در صیغه ی جمع مؤنث مخاطب
(اَنتُنَّ) می باشد.
مانند: اَنْتُنَّ ذَهَبْتُنَّ .
ضمیر متصل صیغه ی جمع مؤنث مخاطب(ـکُنَّ)
می باشد.
مانند:اَنْتُنَّ ذَهَبْتُنَّ الی بَیتَکُنَّ .
علامت فعل ماضی در صیغه ی متکلم وحده (تُ)
می باشد وبر وزن (فَعلْتُ) می آید. مانند: ذَهَبْتُ
علامت فعل ماضی در متکلم مع الغیر (نا) می باشد
وبر وزن (فَعَلنا) می آید.
مانند: ذَهَبْنا
ضمیر منفصل صیغه ی متکلم مع الغیر(نَحنُ)
می باشد.
مانند: نَحنُ ذَهَبْنا
ضمیر متصل صیغه ی متکلم مع الغیر(ـنا)می باشد.
مانند: نَحنُ ذَهَبْنا الی بَیتِنا